|
Waarom?
Waarom is het belangrijk muzikale ontwikkeling te stimuleren bij jonge kinderen?
Muziek is een fundamenteel onderdeel van onze cultuur en kan een grote rol spelen in de opvoeding van een kind. Door muziek leren jonge kinderen op een unieke manier hun emoties op natuurlijke en evenwichtige manier uit te drukken en te communiceren met hun omgeving. Bovendien helpt muziek het kind motorische, sociale, cognitieve en zintuiglijke vaardigheden op te bouwen. Muziek als toegevoegde waarde of als onafhankelijk thema, waar het om gaat is dat wij een muzikale omgeving van hoge kwaliteit voor onze kinderen opbouwen, vanaf het allereerste begin, dat wil zeggen: vanaf de geboorte.
Ieder kind heeft het vermogen en de aanleg om muziek te leren. Dit vermogen kan het krachtigst ontwikkeld worden vanaf de geboorte tot de leeftijd van negen jaar. De belangrijkste jaren zijn echter de eerste drie. Als het kind niet de juiste muzikale prikkels krijgt tijdens de eerste jaren, zal zijn kostbare aangeboren vermogen verloren gaan. Hoewel baby’s geboren worden met een bepaalde aanleg om muziek te leren, wordt deze aanleg sterk beïnvloed door de omgeving. De muzikale omgeving waarin een kind opgroeit is daarom essentieel voor zijn muzikale ontwikkeling.
Zingen, spelen met beweging en dansen zijn allemaal primaire vormen van communicatie tussen ouders en kinderen, die zowel de ontwikkeling van het muzikale vermogen als het aanleren van de moedertaal stimuleren. Recente onderzoeken van muziekpsychologen en -pedagogen hebben het bestaan van een overeenkomst aangetoond tussen de manier waarop kinderen leren praten en hoe ze muziek leren.
Hoe? Hoe werkt de muziekles? De muziekbijeenkomst kent drie verschillende vormen: "Chocolade voor je oren" voor baby's, "Honing voor je oren" voor dreumesen en "Noten voor je oren" voor peuters. Er zijn voor elke cursusvorm een liedjesboek en een CD erbij, zodat ouder en kind thuis samen kunnen oefenen.
De manier waarop de muziekles wordt gegeven is geheel afhankelijk van de leeftijd van de deelnemers. De reden daarvoor is dat kinderen verschillende motorische, sociale, cognitieve en emotionele reacties hebben, in overeenstemming met hun leeftijd en het stadium van ontwikkeling.
De eerste en laatste activiteiten zijn hetzelfde bij iedere groep: bij aanvang van iedere muziekbijeenkomst wordt ieder kind individueel begroet met een "goedemorgen"-liedje en aan het einde krijgt iedereen de gelegenheid om gedag te zingen, alles op een vrolijke en speelse manier.
Beweging
Vanaf de geboorte is bewegen de natuurlijkste en meest spontane reactie op muziek. Daarom bevat de muzieksessie verschillende activiteiten die zich richten op beweging en ruimtelijke verkenning, zoals muzikale spelletjes met linten, sjaals, ballen of zelfs zonder materiaal. Met deze activiteiten leert het kind zijn beweging en ademhaling te coördineren met de muziek die het te horen krijgt.
De muziekcursus voor peuters "Noten voor je oren" combineert muziek met beweging en eenvoudige yogaoefeningen. Deze helpen de kinderen om zich bewust te worden van hun eigen lichaam en ademhaling. Dat is essentieel voor een goede muzikale ontwikkeling.
Luisteren
De luistermomenten, die speciale concentratie vragen, zijn ook van het grootste belang. Tijdens deze momenten komen de kinderen in aanraking met het plezier van luisteren en uitproberen, spelen met en onderzoeken van nieuwe geluiden en muziekinstrumenten. Ook stilte krijgt speciale aandacht: het is juist tijdens deze momenten van stilte dat het kind alle muzikale informatie in zich opneemt. Het is vaak ook het moment van onverwachte reacties, zoals het herhalen van de bewegingen of korte tonale loopjes, die kort daarvoor waren gezongen. We moeten niet opzettelijk reacties van de kinderen willen uitlokken, maar in plaats daarvan hun eigen leer-ritme respecteren, door hen ruimte te geven om hun mogelijkheden zelf te ontdekken.
Prikkels voor alle ontwikkelingsgebieden
Naast het ontwikkelen van de muzikaliteit bestrijkt de muziekbijeenkomst verschillende andere ontwikkelingsgebieden van de opvoeding:
Ritmische en tonale inhoud
Tijdens de muziekles krijgt het kind een grote verscheidenheid aan ritmisch en tonaal materiaal. Liedjes worden in majeur en mineur gezongen, zonder vooropgezette betekenis, zoals "vrolijk" of "verdrietig". Veel liedjes worden ook gezongen in toonsoorten zoals Dorische, Mixolydische en Phrygische. Ook zijn er ritmische sequenties in verschillende maatsoorten, uitgevoerd met neutrale lettergrepen zoals "ba","pa" en "ma".
Bovendien worden de liedjes met opzet zonder woorden uitgevoerd: het is veel belangrijker dat verzorgers en kinderen op muzikale en speelse manier in contact komen met de inhoud van de muziek (toon en maat) dan met de inhoud van de taal (tekst van het liedje). Het stimuleren van een gevoelig oor voor muziek bij jonge kinderen hangt af van hun focus op de basiselementen van de muziek, zoals juiste toonhoogte, maat, tempo of dynamiek. Deze focus is makkelijker te bereiken als de muziek zonder woorden wordt gebracht.
Muzikale diversiteit
Waarom is verscheidenheid aan toon en maat, dynamiek en tempo zo belangrijk? Laten we terug gaan naar de vergelijking tussen het proces van muzikale vorming en het leren van een taal. Uit onderzoek blijkt het dat kinderen leren muziek zoals ze leren praten. Vanaf het moment van de geboorte leggen de ouders verbaal contact met het kind, brengen het op natuurlijke manier in aanraking met lettergrepen, woorden en zinnen, zonder het speciale doel om het kind te leren spreken. Het kind neemt deze taal-informatie wel in zich op om op deze manier een woordenschat door imitatie te ontwikkelen, totdat het zelf het stadium bereikt van verbale improvisatie. Vergelijkenderwijs zal het kind, als het wordt blootgesteld aan een rijke en gevarieerde muzikale omgeving, een grotere muzikale "woordenschat" en een betere muzikale manier van denken en begrijpen ontwikkelen.
De volgende punten zijn dus essentieel bij het leren van de moedertaal en muziek aan het kind:
- Diversiteit van luisterrepertoire in de omgeving van het kind
- Kwaliteit van voorbeeld gegeven door ouders/verzorgers
- Herhaling (die stimuleert imitatie)
- Positieve feedback tegen reacties van het kind
Actieve rol van ouders/verzorgers
De muzikale omgeving waarin een kind opgroeit is essentieel voor zijn muzikale ontwikkeling. Actieve deelname en stimulans van ouders en verzorgers is essentieel voor de muzikale groei van het kind. Bij Luistergoed leren niet alleen de kinderen, maar ook de ouders. Zij worden uitgebreid betrokken bij het leerproces van hun kind.
Materialen
De keuze van materialen wordt gemaakt met oog voor de veiligheid van het kind. Materialen worden op speelse manier geintroduceerd door de verscheidenheid aan timbres, kleuren en materiaalgebruik. Tijdens de muzikale activiteiten worden die materialen gebruikt, die geschikt zijn voor het stadium van ontwikkeling van het kind en die veel verschillende mogelijkheden tot bespelen hebben.
Stem
Wat het stemgebruik betreft: alle liedjes worden op gemiddeld-hoog bereik gezongen, geschikt voor de kinderstem, zodat de kinderen op een natuurlijke en goede manier de muziek (geluiden) die ze horen kunnen nadoen. Laten we niet vergeten dat kinderen in de allereerste plaats leren door nadoen en dat wij hun daarom een zo goed mogelijk voorbeeld moeten geven. De belangrijkste elementen bij de muziekles zijn ongetwijfeld vrije beweging en stemgebruik. |
